Uzgoj GAVEZA: Moćni lek za ljude, vrhunska prihrana za biljke

0
1591
gavez
Foto: Wikimedia.org / By Agnieszka Kwiecień (Nova) - Own work, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=781683

Biljku gavez karakteriše mogućnost raznovrsne upotrebe. Korisna i privlačna za uzgoj, ova biljka predstavlja dragocen dodatak postojećem spektru medicinskog bilja koje se uobičajeno sadi u baštama. Pored toga izuzetno je korisna za pravljenje tečnog đubriva i prihranu povrća, voća i vinograda.

Luna Sensation Bayer 1120x180 V01

Šta je gavez

Symphytum officinale odnosno gavez ima dugu istoriju upotrebe u medicinske, ali ne i u kulinarske svrhe. Poznat i pod nazivom “povezivač kostiju” zbog uticaja na zarastanje kod preloma, gavez se od davnina koristio i za zaustavljanje krvarenja kao i za tretman bronhitisa, navodi Gardening know how.

Gavez je višegodišnja biljka koja pripada porodici Boraginaceae. Brzo se razmnožava a dostiže visinu i do jednog metra. U pitanju je autohtona vrsta na području Evrope i Azije koja najbolje uspeva na zasenjenim i vlažnim lokalitetima. Cveta u maju a cvetovi su dužine oko 1 cm. Listovi gaveza su tamno zelene boje, na sebi imaju bodljikave dlačice i dugački su oko 25 cm u proseku.

ExelGrow Adama 1120x180

Kako se gaji gavez

Gavez najbolje uspeva na alkalnim zemljištima čija je pH vrednost u rasponu od 6.7-7.3, koja imaju dosta vlage i humusa. Iako na toplim i vlažnim zemljištima, gavez za dobar rast traži senku ili polusenku, postoje i kultivari kojima je neophodna potpuna izloženost suncu kako bi se ostvario najbolji prinos. Većina vrsta gaveza se samostalno rasejava a postoje i one koje su invazivne. Razmnožavanje se vrši putem semena ili iz reznica, kako korena tako i stabla. Gavez se može sejati direktno u zemlju na jesen ili u rano proleće. Takođe, može se posejati i u saksije a oformljen rasad ostavlja se da prezimi u zatvorenom prostoru.

PROČITAJTE I...  Nana, kamilica, beli slez – unosan biznis

Sadnja korenovih reznica gaveza može se obaviti bilo kada u toku godine mada je najbolje da to bude proleće. Nakon što se odseče deo korena dužine oko 8 cm, reznica se sadi u saksiju ili direktno u zemlju. S obzirom na to da gavez može agresivno da se širi, sadnja unutar ograđenog prostora se preporučuje a alternativa je i otkidanje cvetova kako bi se obuzdalo nekontrolisano razmnožavanje.

Galenika Fitofarmacija Flux 1120x185

Gavez spada u biljke koje su lake za uzgoj a kada se formira, zahteva veoma malo brige. Uz to, gavez karakteriše otpornost na mraz i sušu, kao i na bolesti i štetočine.

Upotreba gaveza

Pored upotrebe kao sredstva za zaustavljanje krvarenja, lečenje bronhitisa i za zarastanje prelomljenih kostiju, gavez se u medicinske svrhe koristi i u vidu čaja protiv različitih unutrašnjim tegoba a i kao topla obloga.

Infinito Bayer 1120x180 V01

Specifičnost ove biljke je da sadrži alantoin, jedinjenje koje je sastojak majčinog mleka, a koje stimuliše rast ćelija i povećava broj belih krvnih zrnaca u organizmu. Nanošenje alantoina na kožu dovodi do bržeg zarastanja rana i opekotina a sveukupno poboljšava zdravlje kože. Zbog svojstva da obezbeđuje koži vlažnost i smiruje je, gavez nalazi primenu u kozmetici te je čest sastojak krema, losiona kao i kupki.

PROČITAJTE I...  Verem trava ili divlji bosiljak: Popravlja raspoloženje, poboljšava pamćenje

Iako se nekada koristio kao krmno bilje za ishranu stoke, gavez više nema tu primenu, kako zbog toga što je ustanovljeno da je za većinu životinja ova biljka gorka i neukusna tako i zbog skorašnjih istraživanja kojima je utvrđena moguća kancerogenost gaveza. U današnje vreme, upotreba gaveza u ishrani je vrlo restriktivna, a osnovna primena je u kozmetici i u industriji boja.

Spyrale Adama 1120x1080

Gavez sadrži kalcijum, kalijum, fosfor, gvožđe, magnezijum, sumpor, bakar, cink, selen i germanijum (organski oblik) pa i B-vitamine. Izuzetno je delotvoran kao tečno đubrivo zbog visokog sadržaja kalijuma, ali i kalcijuma, posebno za povrće koje donosi plodove. Koristi se i za kompostiranje, malčiranje i kao zelenišno đubrivo.

Važna napomena: Primena lekovitih biljaka i/ili lekovitih delova biljaka je informativnog karaktera. Ukoliko imate zdravstvenih problema, trudnica ste ili dojilja, obavezno se prvo konsultujte sa svojim lekarom.

Prethodni tekstUkinuta zabrana izvoza pšenice i kukuruza
Sledeći tekstBatat – egzotično povrće koje je ujedinilo četiri sestre sa severa Bačke

POSTAVI KOMENTAR

Unesite komentar
Unesite Vaše ime